Personal

Kun jij perfectionisme een plekje geven?

‘Nee, dit kan ik nog niet inleveren. Het is nog niet af.’
‘Het kan altijd beter, dit is nog steeds niet goed genoeg.’

Herken jij je in deze gedachten? Dan kan het best zijn dat jij perfectionistisch bent ingesteld. Don’t get me wrong, dit kan een hele goede kwaliteit zijn. Maar pas op dat je hierin niet doorslaat.

Ik zie mezelf nog zitten op mijn slaapkamer. Altijd maar leren en aan het werk voor school om aan mijn eigen hoge verwachtingen te kunnen voldoen. Want het was nooit goed genoeg. Het kon altijd beter. Want wat zij kunnen, kan ik ook en hopelijk nog beter. En als ik het doe, dan weet ik zeker dat het gaat zoals ik het wil.

5hft_studie

Isolement
Achteraf gezien heeft mijn perfectionisme ervoor gezorgd dat ik heel veel heb gemist: op de middelbare school zorgde dit voor een vrij geïsoleerd leven – weinig vriend(inn)en en uitgaan was er al helemaal niet bij- en tijdens mijn studententijd zat ik liever thuis te werken aan de opdrachten voor mijn lerarenopleiding dan dat ik het studentenleven opzocht. Ook uit die periode heb ik niet veel bekenden over gehouden. Tuurlijk ging ik wel eens de deur uit, maar er was altijd een stemmetje in mijn achterhoofd die mij ervan weerhield om meer te gaan leven. Want ik moest thuis nog zoveel doen, het moest altijd van topkwaliteit zijn. En leren voor proefwerken of tentamens? Uren heb ik ervoor gezeten.

Faalangst
Doordat het perfectionisme steeds meer de boventoon ging voeren in mijn (school)werk, ik moest altijd het beste presteren, is de faalangst erin geslopen. Want wat nu als ik zo goed had geleerd, maar het toch een matige voldoende of -nog erger- een onvoldoende zo opleveren? Bang om mezelf teleur te stellen en vooral ook de mensen om mij heen.

Maar dat ooit laten zien naar de buitenwereld? Echt niet! Zolang ik maar aan de buitenkant liet zien dat alles in orde was, dan was er niets aan de hand. Hallo masker die ik jarenlang heb opgezet. Als je lang genoeg volhoudt, wordt het vanzelf een gewoonte en weet je niet beter.

Eeuwige twijfel
Zo heb ik dit jarenlang voor mijn opleidingen, (bij)baantjes en tijdens het werk als docent kunnen volhouden. Nou ja, volhouden? Als de eeuwige twijfel of iets wel goed genoeg is maar aanwezig blijft, als de reacties die je van anderen verwacht uitblijven, als je niet meer kunt voldoen aan je eigen hoge eisen, dan zit je in een neerwaartse spiraal. En het is verdomd lastig om hier uit te stappen.

Eye opener
Want na jaren dingen zelf alles te hebben uitgezocht, aangepakt en uitgevoerd sta je er niet bij stil dat je hier niet zelf uit kunt komen. In eerste instantie heb ik mezelf nog meer de put ingepraat: ‘Je bent zwak, je kunt het niet. Ze vinden je niet goed genoeg.’ Tot verschillende mensen tegen me zeiden dat ik er eens met iemand anders over zou moeten praten.

Een aantal jaren heb ik dit weggewuifd, want natuurlijk onderneem je dan niet meteen actie (‘ze begrijpen mij toch niet. Ik heb het niet nodig.’) Pas nadat ik de eerste burnout klachten kreeg, heb ik in 2013 de stap gewaagd. Sinds de middelbare school -vanaf midden jaren 90- is perfectionisme, in steeds zwaardere mate, een onderdeel geweest van mijn leven. Voor ongeveer 17 jaar is dit zowel mijn beste vriend, als mijn grootste vijand.

Ik ben via de huisarts in gesprek gekomen met een maatschappelijk werker en zo vielen er een aantal puzzelstukjes op hun plaats. Onder andere de mate waarin de pesterijen van vroeger van invloed zijn geweest op mijn leven en mijn gedrag. En dat het niet zo gek is dat ik zo’n enorme perfectionist ben geworden.

En dan komt de zoektocht naar het antwoord op de vraag: hoe kun je hiermee leren omgaan? En vooral, hoe kun je ervoor zorgen dat het perfectionisme jouw leven niet in zijn greep houdt?

Accepteer wie je bent
Streven naar iets beters kan goed zijn, het helpt je een stap uit je comfort zone te zetten. Maar accepteer ook dat je bent wie je bent. Kijk naar wat je tot nu toe hebt bereikt en wees trots op jezelf. De afgelopen jaren heb ik op het vlak van zelfacceptatie veel geïnvesteerd: dit kwam in de vorm van onder andere gesprekken met (bedrijfs)maatschappelijk werkers, een 8-weekse mindfulness cursus volgen, lezen van zelfhelpboeken en bezoeken van seminars over persoonlijke ontwikkeling.

Sta ervoor open
Wees bewust van het feit dat je perfectionistisch bent ingesteld. Weet ook dat dit geen slechte eigenschap is. Zo let je onder andere op details, bereidt dingen goed voor en wat je hebt gecreëerd ziet eruit om door een ringetje te halen. Maar als je erin doorslaat dan kan het jouw valkuil worden en jouw gedrag en jouw keuzes bepalen. Als je ervoor open staat dat er iets moet veranderen, heb je de eerste belangrijke stap gezet. En dan ga je vervolgens kijken wat voor jou helpt om het perfectionisme minder invloed te geven.

Part of who you are
Weet dat als je perfectionistisch bent ingesteld, dat dit voor de rest van je leven bij jou blijft. En dat dit niet slecht is. Maar wees bewust van de momenten dat het oude stemmetje weer naar boven komt en jou in zijn macht probeert te krijgen. Weet dat het niet nodig is en dat je met ontspanning en veel meer zelfvertrouwen zelf de mate van perfectionisme kunt bepalen in jouw leven.

Bij mij is dit een proces wat jaren heeft geduurd en af en toe nog wel eens de kop op steekt. Maar als je bewuster in het leven staat, dan vang je veel sneller de signalen op en kun je op een milde manier ingrijpen die het beste bij jou past.

En nu?
Ik praat bijvoorbeeld met anderen, want zo is het uit mijn hoofd en de wereld in. Vaak geven die mensen mij de steun in de rug die ik op dat moment nodig heb en dat zorgt weer voor een stukje ontspanning en zelfvertrouwen.

En soms zeg ik tegen mezelf dat het gewoon klaar is. Ik geef het over aan het universum met het nodige vertrouwen en het is dan ook goed. Niet meer met ‘ja, maar wat als…’. Klaar = klaar! Dat geeft veel rust in mijn hoofd en een stuk minder spanning in mijn leven.

Ben jij perfectionistisch en hoe ga jij ermee om?


Is dit een onderwerp waar je mee worstelt? Wil je graag begeleid worden om meer in contact te komen staan met je gevoel, zodat je ontspannen en zelfverzekerd in het leven komt te staan? 
Laat mij je helpen. Klik op de knop hieronder voor meer informatie.

Ik wil graag meer weten

Of maak gebruik van de mogelijkheid om gratis door mij gecoacht te worden.

Ik wil een gratis (online) coachsessie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s